J.J. Hofmanni Lexicon Universale

Joh. Jacobi Hofmanni Lexicon Vniversale

A Universal Lexicon published in the end of the XVII Century

A description of the Camena Project.

JOH. JACOBI HOFMANNI LEXICON VNIVERSALE, QVATVOR TOMIS DISTRIBVTVM.    Anno 1677 Genf und Basel

http:  //  www.  uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof1/Hofmann_lexicon_praeliminaria.html

EINFÜHRUNG:

J. J. HOFMANNS 'LEXICON UNIVERSALE' stellt den Höhe- und Endpunkt der Entwicklungslinie historisch-antiquarischer Lexika des europäischen Humanismus dar. Es ist, soweit uns bekannt, bisher nicht reproduziert worden. Daß es wenig beachtet wurde, erklärt sich aus seinem Erscheinen in einer Zeit, in der die Gelehrsamkeit im nationalsprachlichen Gewand die lateinischen Schriften zu verdrängen begann. In dichter Folge erschienen damals die Nachschlagewerke zu Geschichte, Biographie, Genealogie und Geographie von Louis Moréry (Grand dictionnaire historique, 1674 u.ö.), Pierre Bayle (Dictionnaire historique et critique, 1697 u.ö.; deutsche Bearbeitung von Gottsched, 1741-1744), Jakob Christoph Iselin (Neuvermehrtes historisch- und geographisches allgemeines Lexicon, Basel 1726-1727) und schließlich - bei dem Leipziger Verleger Zedler - das 'Große vollständige Universal-Lexikon aller Wissenschaften und Künste' (1731-1754, 68 Bde.), das im Titel an Hofmanns 'Lexicon Universale' anknüpft.

Dieses erschien zuerst 1677 in Genf (gedruckt in Basel) in zwei starken Foliobänden unter dem Titel 'Lexicon Universale Historico-Geographico-Chronologico-Poetico-Philologicum : Continens Historiam Omnis Aevi, Geographiam omnium Locorum, Genealogiam principum Familiarum, addita ubique Chronologia tum veteri tum recentiore, Mythologiam insuper omnium Fabularum, Discussionem Philologicam illustrium circa haec occurrentium Difficultatum ...'. Die Inhaltsbeschreibung läßt das humanistische Interessenspektrum des Autors erkennen. Das Supplement von 1683 (Genf und Basel, 3 Teile in 2 Foliobänden) erweitert die thematische Reichweite um die Naturgeschichte (Zoologie, Botanik, Mineralogie, Kosmologie) und das Alltagsleben mit seinen Tätigkeiten, Sitten und Gebräuchen: 'Lexici Universalis Historico-Geographico-Chronologico-Poetico-Philologici Continuatio : Praeter Addenda comprehendens Historiam Animalium, Plantarum, Lapidum, Metallorum, Elementorum, Rerum Astricarum, praecipue Hominis Negotiorumque eius, in omni Aetate, Sexu, Conditione, Aevo, Recentiori, medio, veteri, ex omnium Gentium, inprimis Hebraeae, Graecae, Romanae, Monumentis sacris, civilibus, erutam.'

Während der fleißige Autor an einer neuen Auflage arbeitete, die wiederum bei dem Verleger Widerhold erscheinen sollte, erreichte ihn aus Leiden ein Angebot, das ihm gelehrte Zuarbeit und gute verlegerische Betreuung versprach. Hofmann nahm an. Von 1693 datiert das Privileg, das neben dem Buchhändler Johannes du Vivié vier renommierte Drucker der Universitätsstadt Leiden nennt. Die Bearbeitung nahm offenbar viel Zeit in Anspruch. Erst 1698 erschien das hervorragend gedruckte Werk in vier Foliobänden von jeweils rund 1000 Seiten.

Hofmanns Arbeitsverfahren ist mangels einer eingehenden Untersuchung bislang nur im Umriß erkennbar. Was einst von Zedlers Universallexikon gesagt wurde: 'Est index generalis omnium fere librorum' (J. M. Gesner: Primae lineae isagoges in eruditionem universalem. ²1784, No. 634), kennzeichnet auch Hofmanns 'Lexicon universale'. Aus einer großen Auswahl gelehrter Grundwerke und Kompilationen sind die wesentlichen Informationen exzerpiert und unter engen Stichwörtern - Namen, Fachtermini, Bezeichnungen der Gemeinsprache - zusammengeführt. Hofmann nennt seine Quellen, vermerkt ggf. ihre Diskrepanz und nimmt, wo möglich, kritisch dazu Stellung. Er formuliert zwar in enger Anlehnung an die jeweilige Vorlage, ist aber mit Erfolg bemüht, durchweg ein humanistisch geprägtes, korrektes und gefälliges Latein zu schreiben.

Dank der Breite und Güte seiner Quellenbasis, der kritischen Präzision seiner Auswertung, der Fülle der Zitate und der klaren, ansprechenden Präsentation übertrifft Hofmann (mit seinen holländischen Redaktoren) die Leistungen seiner Vorgänger bei weitem. Das zeigt z.B. ein Vergleich mit dem von der Mitte des 16. bis zum Ende des 17. Jahrhunderts mehrfach bearbeiteten, weit verbreiteten Lexikon von Charles Estienne, Nicolas Lloyd u.a.: Dictionarium historicum, geographicum, poeticum: gentium, hominum, deorum gentilium, regionum, insularum, locorum ... nomina quo decet ordine, complectens & illustrans. Genf, 1693; 6 Bl., 1059 S. 4°. Daß der kritische Zeitgenosse Pierre Bayle (Projet et fragmens d'un dictionaire critique. Rotterdam, 1692) Ungenauigkeiten, die er in Hofmanns Riesenwerk fand, aufspießte, kann die große Leistung des Schweizer Gelehrten nicht verdunkeln. Die Herausgeber des Moréry (Basel 1731) erkannten sie an: 'Il est étonnant qu'un seul homme seul ait pu, dans un si court espace de temps, ramasser un recueil si étendu & si diversifié.' Der Leser von heute wird vor allem die verkürzten Quellenangaben bemängeln; eine bibliographische Liste von Hofmanns Quellen wollen wir, sobald uns der maschinenlesbare Volltext vorliegt, nachliefern. Während Druckfehler erfreulich selten sind, sollte der Leser vor gelegentlichen sachlichen Versehen auf der Hut sein. So wird in dem - ansonsten informativen - Artikel 'Melissus, Paulus Schedius' das Geburtsjahr (1539) des berühmten neulateinischen Dichters als sein Todesjahr ausgegeben.

Johann Jacob Hofmann wurde 1635 in Basel geboren und soll seine Heimatstadt nie verlassen haben. Von seinem Vater, einem Lehrer, zu frühreifer Gelehrsamkeit erzogen, schloß er sein theologisches Studium schon im Alter von 20 Jahren ab. Aus gesundheitlichen Gründen trat er kein Pfarramt an, sondern erteilte Privatunterricht, bis er 1667 zum Professor des Griechischen an der Universität ernannt wurde. Von 1684 bis zu seinem Tod im Jahre 1706 lehrte er ebendort die Historie. Außer dem 'Lexicon universale' und einigen Hochschulschriften verfaßte er: Poematum Libri III, Seu Proteus Horatianus, Clio Raurica, Et Salomon Emmetros. Basel, 1684. - Epitome metrica historiae universalis civilis & sacrae : ab orbe condito usque ad annum praesentem 1686. Basel, 1686. - Historia Paparum Seu Episcoporum Ecclesiae Romanae : A Primis eius incunabulis usque ad nostram aetatem Brevi Metro comprehensa. Basel, 1687, 2 Bde.   

JOH. JACOBI HOFMANNI SS. Th. Doct. Profess. Histor. et Graec. Ling. in Academ Basil.

 LEXICON VNIVERSALE, historiam sacram et profanam omnis aevi, omniumque gentium; chronologiam ad haec vsqve tempora; geographiam et veteris et novi orbis; principvm per omnes terras familiarvm ab omni memoria repetitam genealogiam; tum mythologiam, ritvs, caerimonias, omnemque veterum antiquitatem, ex philologiae fontibus haustam; virorvm, ingenio atqve er ervditione celebrivm enarrationem copiosissimam; praeterea animalivm, plantarvm, metallorvm, lapidvm, gemmarvm, nomina, naturas, vires, explanans.

Editione absolvtissima, praeter supplementa, et additiones, antea seorsum editas, nunc suis locis ac ordini insertas, vberrimis accessionibvs, ipsivs avctoris manv novissime lucubratis, tertia parte, quam antehac, avctior, locvpletior: indicibvs atqve catalogis regvm, principvm, popvlorvm, temporvm, virorvm et feminarvm illvstrivm, animalivm, plantarvm; tum praecipue nominvm, qvibvs regiones, vrbes, montes, flvmina, etc in omnibus terris, vernacula et vigenti hodie ubique lingua appellantur; caeterarum denique rerum memorabilium, accvratissimis instrvcta. Tomvs primvs literas a, b, c, continens. Lvgdvni Batavorvm, Apud Jacob. Hackivm, Cornel. Bovtesteyn, rert. Vander aa, et jord. Lvchtmans. MDC XCVIII. Cum peculiari praepott. D. D. Ordinum hollandiae et west-frisiae Privilegio.

ILLVSTRISSIMO AC EXCELLENTISSIMO VIRO D. ANTONIO HEINSIO, SVPREMO HOLLANDIAE AC WEST-FRISIAE SYNDICO, MAGNI SIGILLI CVSTODI, FEVDORVM VICE SACRA ADMINISTRO, SOCIETATIS ORIENTALIS CVRATORI, NVPER LEGATIONIS NOBILISSIMAE, AB PRAEPOTENTIBVS FOEDERATI BELGII ORDINIBVS AD EVROPAEAE PACIS CONCILIATIONEM RISVICVM MISSAE, PRINCIPI, ETC. ETC. VIR ILLVSTRISSIME,

SI qui sunt, qui tum praeteritis tum praecipue nostris temporibus, praeclare de Republica Literaria esse meriti, censendi sint; horum primarios jure dixerimus esse illos, qui in id incubuerunt, ut ad Scientias breviorem faciliioremque studiosis earum aperirent viam; idque

omnium optime conficiendis ejusmodi LEXICIS, in quibus ordine Alphabetico per compendium traderentur illa, quae late ac diffuse in Scriptorum tum recentiorum, tum antiquiorum monumentis effent comprehensa. Ita nimirum factum est, ut primo intuitu exhibeantur nunc exprompta ante oculos, quae antea non nisi cum difficultate et molestia per tot libros quaerebantur; et saepe etiam frustra: quoniam vel imperitioribus ipsi Auctores nonnunquam ignorabantur; vel etiam Auctores ii omnes tanto numero, magnis impensis erant comparandi; quod haud raro per tenuiorum facultates inime licet, tantam molem et quasi Oceanum librorum congerere: unde apta plurimorum ingenia reprimebantur ac destituebantur, quo minus Eruditionis suum studium explerent, ac expetitam doctrinam consummarent. Quare nunquam satis laudati sunt illi, qui LEXICA, hoc est, uberrimum omnium Scientiarum penu, improbo labore procuderunt. Inter hos tam bene de ipsa Eruditione merentes, suo jure eminet dudum Auctor hujus, quod nunc Tuis, VIR ILLVSTRISSIME, oculis subjicitur, Operis; quod viginti abhinc annis Genevae ope typorum primum luci dabatur, ac ab omnibus scientiarum amantibus adeo perquirebatur, ut brevi tempore post penitus distractum ac dimissum fuerit. Quod Auctorem postea excitavit, ad idem illud Opus secundis curis limandum ac augendum; adeo ut prae sua copia cum priori Editione neutiquam foret comparandum. Assiduum itaque ei impendit laborem, atque ante hos tres annos feliciter coronidem imposuit; nobisque illud commisit, typis nostris Hollandicis, longe eminentissimis, denuo publicandum. Nos vero nulli neque labori, neque sumptui, quo id exquisite ac digne absolveretur, parcendum esse rati, in partes vocavimus multos Eruditos Viros, qui Opus hoc expenderent; a calce ad verticem percurrerent, ac supplerent ea, quae ad haec usque tempora dessent; quales sunt insigniores illi tituli de ARAVSIONE, PACIS CONVENTV RISVICENSI, ac istiusmodi plures: quos omnes suis locis ac ordini curavimus inseri. Adeo ut in Praeclarissimo hoc Opere pateat omnigenarum Scientiarum Bibliotheca, summo labore, sumptu, ingenio, judicio, eleganter conquisita: Quilibet Sapientiae studiosus suum hîc comperiat adminiculum: Nullae memorabiles, inter homines notae, sint res, quin hic suum ordinem locumque habeant; velut de omnibus fusius in Praefationibus agitur.

Opus hoc vere insigne, VIR ILLVSTRISSIME, Deo favente, ad umbilicum perducebamus simul atque Europae illuxisset illa diu optata PAX: quandoquidem vero hic toties de harum Regionum Antiquitate, Situ, Regiminibus, Principibus, Gubernatoribus, Foederibus, et similibus memoratur; propterea existimavimus, Opus illud neutiquam in lucem debere progredi, nisi frontem gerens praesignem nomine ejus, cujus potissimum opera, consilio, prudentia, solertia magnum illud EVROPAEAE PACIS FOEDVS percussum est. Eum vero Te praecipue agnovimus, EXCELLENTISSIME DOMINE; ut qui tanta Tua cum laude, gloria, splendore, in tanto honoris fastigio sublimis ad clavum carissimae nobis Patriae et Reipublicae sedeas; eandem Rempublicam, tam potentem, tam verendam, tam omnibus omnium temporum Annalibus memorabilem, summa cum fide et caritate administrans.

 Sustinemus, VIR ILLVSTRISSIME, hoc Clarissimi Auctoris Opus debita cum reverentia Tibi sacrum facere; sperantes fore, ut benigne interpreteris hanc audaciam nostiam: imo ut placido vultu accipias qualecunque hoc pro certissimo argumento debitae nostrae venerationis, ac gratorum animorum, quos erga Te propter Tua, in communem Patriam merita gerimus; quosque hac allocutione nostra publice testatos facere, nulli sumus veriti.

Omnipotens in coelis Deus Tibi porro summisque honoribus Tuis faveat; Tecumque omnibus Tuis  perpetuam et animi et corporis felicitatem, ac beatitatem indulgeat. Eidem Supremo illi Numini vota suscipimus pro salure Tua, quo in longam insuper annorum seriem, REIPVBLICAE LIBERTATIS ASSERTOR, ECCLESIAE COLVMEN, JVRIS ET AEQVI VINDEX, AFFLICTORVM PRAESIDIVM, vivas atque floreas; quod sincere, pie ac caste voveri, Tibi persuadeas ab iis, quorum candorem ubi perspexeris, favore et benevolentia efficies, ut sentiamus, nos abs Te, EXCELLENTISSIME DOMINE, haberi pro fidelibus Supremorum nostrorum Magistratuum civibus ac subditis; quales et sumus, et erimus,

 VIR ILLVSTRISSIME, NOBILISSIMO NOMINI TVO Obsequentissimi ac Devotissimi

JACOBVS HACKIVS  CORNELIVS BOVTESTEYN PETRVS VANDER AA JORDANVS LVCHTMANS.

TYPOGRAPHI LECTORIBVS.

 QVOD si unquam per typos nostros Reipublicae Literariae decus promovere, et Vestris, Lectores Benevoli, commodis servire nos velle, re ipsa comprobavimus; id utrumque nunc cum maxime a nobis praestitum esse, hocce, quod exhibemus, Opere constabit, opinamur, liquidissime. Nostrae autem hujus operae ut aliquam Vobis reddamus rationem, per Vestram benevolentiam pauca praefari liceat. Nemini nimirum non notum est, qua aviditate et favore exceptum fuerit Joh. Jacobi HOFMANNI, Viri Clarissimi, LEXICON VNIVERSALE, ubi id primum ante viginti annos Genevae ederetur; tum quam non minori studio direptum fuerit ejusdem Operis Supplementum aliquot annis post ab eodem Eruditissimo Auctore divulgatum. Quum itaque exemplaria, quibus Eruditionis reconditae amantes aegre carebant, desiderari coepissent, ac frustra quaererentur, multorum suasu et impulsu consilium inivimus, idem Opus nostris typis ac sumptibus recudendi; rati fore, ut non exiguam ab elegantioribus hominibus mereremur gratiam. Ea quum nobis sederet sententia, ante omnia in id curam nostram intendimus, ut tam laudatum Opus non nisi consummatissimum denuo in publicum prodiret. Commodum itaque intellecto, Clarissimum Auctorem post utramque Editionem priorem varia ad idem Opus pertinentia congessisse, et ipsum ab iteranda publicatione non abhorrere; per literas eum compellavimus, ut siquas ad pristinum Opus suum accessiones haberet expromptas, eas cum nobis, novam et perfectam Editionem molientibus, tum Erudito Orbi ne invideret. Huic petitioni nostrae cum liberaliter satisfecisset Vir Clarissimus, ac innumera supplementa, novasque lucubrationes, propria manu conscriptas, transmisisset; nullam in nobis moram de publico bene merendi esse volentes, confestim Vniversum Opus praelis subjecimus. In quo quid praestiterimus, singulatim et ordine edocere lubet.

In hac nempe nova Editione, Continuationem sive Supplementum Editionis primae, in sua loca divisimus ac digessimus; ut omnia ad ordinem Alphabeti uno tenore cohaererent. Quo facto immensum quantum Lectoris commoditati consuluimus; ut, quae antea in prima Editione non comparentia, in Continuatione investiganda erant, nunc continuo oculis subjecta habeat. Similiter egimus in ordini suo inserendis illis, quae novissime ab Auctore manuscripa nobiscum communicata sunt.

Deinde opem imploravimus multorum Eruditorum hominum, et ad hujusmodi rem aptissimorum; quibus id negotii dedimus, ut Graecos Scriptores, Geographos, Cosmographos, Hydrographos, Itineraria, evolverent; locorum et rerum nomina, de quibus in hoc Lexico agitur, ad illa corrigerent, emendarent, restituerent; nova, quae apte ac cum judicio intexi possent, ex illis fontibus haurirent, ac sic praesens Opus quam absolutissimum redderent.

Eorundem quoque Eruditorum opera et sedulitate factum est, ut quae loca Sacrorum Bibliorum, Historicorum, Oratorum, Poetarum, Graecorum ac Latiorum, in prioribus Editionibus per Typothetarum socordiam, aliamve quam incuriam, perperam citata, allegate, memorata, innumeris in locis fuerant; nunc restituta sint atque instaurata, ante relecta, revisa, et examinata; Libri, Capita, Versus, Numeri, additi: nec non ea loca, quae antea vel plane non, vel primis tantum verbis posita fuerant, nunc, ubi opus fuit, integra descripta ac inserta. Omnia insuper nomina propria, in Sacris literis obvia, accurate ostensa et explicita sunt, una cum expositione Sacrorum rituum, ac antiquitatum.

Manifesta quoque vitia contra genium linguae, et ipsam syntaxin, quae priores Editiones foedaverant, nunc expurgata, atque eluta.

Praeterea ne in ullo aliquo nostra diligentia et cura desiderari culparive posset, summo opere contendimus ab iis, quos satis aptos et idoneos ad id adhibuimus, ut Rerum quarumvis Memorabilium Indices ac Catalogos, Operis calci adsuendos, vel nove conficerent, vel factos emendarent; et ad totius Operis corpus universum, atque unum nunc redditum, accommodarent. Summo itaque labore appensus est Index, sive Vocabularium Generale Regionum, Vrbium, Pagorum, Arcium, Fluminum, etc. quemadmodum illa propriis nominibus, sua quaeque in lingua, insigniuntur; tum quomodo apud Geographos, Historiographos aliosque Scriptores Latine dicuntur: atque haec omnia ita, ut singularium descriptionem facile in ipso Lexico invenire sit. Insuper addidimus peculiarem Catalogum, ac luculentam descriptonem Naturae Animalium, Plantarum, Fructuum, etc.

Denique quod ad ipsos Typos ac Papyros, quibus usi sumus, attinet; nostro judicio, nihil exquisitius, ac elegantius dari possit: quippe qui nullis sumptibus, nulli labori pepercerimus; quemadmodum ipsi per Vos, Lectores Benevoli, facile perspicitis. De ipso Opere quid dicemus nos? Quis ignorat id omnium Eruditorum suffragio dudum censeri quasi pro gemma et vermiculato opere, prae omnibus hujus generis libris locum principem obtinente? Neque ullus alius, quam Auctor noster, existimatur isctiusmodi Opus tanto cum Lectorum fructu, tantaque sua cum laude aggressus esse; quandoquidem haec sit parva quidem, sed absoluta quasi Bibliotheca, qua immensa librorum aliorum copia supersederi possit, et hic istorum medullae reperiantur repostae. Quare nulli nos quidem dubitamus, quin hac tam praecellentis foetus publicatione nostra, omnium, qui Scientias amant, gratiam simus promerituri; quod unum vovemus. Valete.

JOH. JACOBI HOFMANNI DE LEXICO SVO VNIVERSALI, tum primum edito, tum deinceps ac praecipue nunc, plurimus Accessionibus aucto,

PRAEFATIO.

 BENEVOLE Lector! talem enim Te sibi praesens hoc Opus jam tum pollicebatur, quum susciperetur: neque vero alio id aggressus sum sine, quam ut Publico, si fieri posset, id inserviret, ac Juventutis Studiosae ardorem, compendiosiore res praeclaras cognoscendi methodo solaretur. Nimirum, ut Te diu non morer, LEXICON VNIVERSALE, succincto scribendi genere comprehendens Historiam omnis aevi, cum Sacram tum Profanam, Gentium omnium ac Personarum, a condito Mundo ad nostra usque tempora, in quacumque gente, dignitate, professione, religione, secta, virtute, Illustrium, non omissis etiam iis, qui exstantioribus naevis orbi innotuerunt; summo cum labore nostro constructum, publicae quondam luci dederamus. Cum vero id Opus nostrum primum vulgaremus, neutiquam ita id venditavimus, quasi nullis postea accessionibus augendum; nullis lacunarum suppletionibus perfectius aliquando reddendum; nullis errorum, si qui irrepsissent, restitutionibus limatius denuo procudendum censeremus. Minime vero. At jam tum provideramus, fore, ut, sicut in omnibus vel minimi negotii rebus fieri amat, multo magis in hoc tam vasti et immensi moliminis opere, dies diem esset doctura. Quare ubi id animo providissem, pollicitus tum quoque Tibi sum me quanta possem, brevitate lacunas, quae occurrerent, pro viribus completurum; sicque et Tibi porro litaturum. Hujus datae fidei non immemor, id operam deinceps enixe dedi, ut aliquando me promissorum meorum fide, ac tanti oneris, quod unius hominis humeris longe esse gravius quotidie experiebar, ulteriore cura molestiaque exsolverem. Dum itaque in ea incumberem, quae ad scopum facerent, simul alia sese offerebant infinita, quae, non minus Publico profutura, eadem methodo enarrari, jure quodam suo postulabant; tanto fidentius, quo major utriusque Operis futura erat affinitas; et Prius, quod Nominum praecipue propriorum seriem exhibebat, ut Alterum succederet, Nomina apellativa, eadem ratione in fronte praeferens enixius invitare videbatur. Tum vero ego quoque comperi, sic fieri in rebus bumanis, ut omnia debeantur tempori, et aggressos parva, successu operis, majores spiritus sumere: ut Ligus ille Marianus, dum cochleas consectatur, studio legendi paulatim in summum montem egressus, victoriae viam Imperatorem docuit. quae magni Auctoris verba sunt. Nec, quantumvis maxime volebam, tantae rei cogitationem, importunius meam imbecillitatem indies obtundentem, excutere fui potis; quo minus post varios flexus, ac e)kkli/seij frustra tentatas; praesertim postquam animum altiori igne ad id incalescere sensi, tandem manus darem, et omnibus mentis meae corporisque viribus in unum contractis, temporis insuper, nimium propere nobis elabentis, voluminibus arcte comprehensis iisque quae jam evaserant, tantum non e fuga retractis, aggrederer. Itaque post impensos ac exhaustos novos labores, accidit tandem, ut pristino Operi nostro alterum tantum accederet, et ad te, Lector Benvole, nostra cura processerit Continuatio totidem voluminibus distincta, comprehendes infinitam rerum copiam; quarum quasdam ante obiter, ac velut progeu/matoj vice adspersas, tum plenius exsecuti fuimus; reliquas de integro elaboratas cuilibet solidae polumaqei/aj studioso spectandas exhibuimus. Verum enim vero ubi favor et studium hominum totam hanc Editionem brevi tempore diripuisset ac quasi devorasset; et Exemplaria ubique desiderari inciperent; animo denique proposui, Vniversum Opus ad verum consummationis fastigium perducere, atque eo ipso utilitati Lectorum meorum quantum possem prospicere. Primo itaque novas curas posui in relegendis, reputandisque omnibus iis, quae jam edita fuerant; ea emendare ac limare juvit; ubi majora et fusiora aliqua argumenta contractius, ut fieri debuerat, enarrata erant, passim nunc addidi Scriptores tum Veteres tum Recentes; ad quos Lectorem, plura de re quapiam et distinctiora scire cupientem, rejicerem: idque, inquam, feci innumeris in locis, quoties necesse erat, At multo majorem et laboriosiorem operam sumpsi, in variis ac infinitis rebus (de quibus in prioribus agere supersederam; quae tamen ob Operis affinitatem cum maxime requirebantur) nove tractandis, inque loca sua et ordines digerendis: loquor de ingenti multitudine Caesarum, Principum, Virorum bello togaque Illustrium, Celebriorum Scriptorum, Theologorum, Juris-Consultorum, Medicorum, Philologorum, Historicorum, Poetarum, Pictorum, aliorumque Artificum, ad haec usque tempora; quorum omnium Nomina, Origines, Res gestas, Opera, Artificia, quam diligentissime persecutus sum. Insuper nova etiam plurima ad Historias pertinentia, ex Archivis, Cimeliarchiis, et reconditioribus Monumentis deprompsi, atque ita disposui, ut reliquis facili negotio adtexi et intexi possent. Adeo ut haec universa, continenti ordine et serie collocata, si consideres et computes, novum plane Opus jure dixeris.

Hosce igitur labores nostros, ultimis curis elaboratos, digestos, et expolitos, Celebri Leidensium Typographorum Societati, eos typis suis elegantissimis procudendos flagitanti, concessi. Quorum industria, et impensissima opera lubens laetusque intelligo esse factum, ut hoc Opus nostrum in oris Batavis nunc lucem adspiciat nitidissima forma vestitum; immensa vitiorum, errorum, sphalmatum, quae negligentia priorum Typothetarum denso numero invaserant, mole expurgatum; singulis praeterea, quae tum in prima Editione, tum in Continuatione, tum in novissimis Supplementis, divisa fuerant, continuata serie compositis, locoque et ordini suo insertis: allegationibus locorum ex omnis generis Scriptoribus, si quae male sese haberent, fideliter emendatis ac restitutis; adhibitis ad id Viris solertibus, eruditis, exercitatis. Quo officio Optimi illi Typographi magnam a me, majorem a te, Lector Benevole, non possunt non iniisse gratiam; ut qui sua opera nostris laboribus adjuncta, solidum tibi et perfectissimum lucubrationum nostrarum usum praestent. Non omiserunt quoque Viri diligentissimi ea inserere, quae ad postremorum horum temporum rationem pertinerent; tum rerum memorabilium addere capita, titulos, indices, catalogos.

Caeterum ut Praefationis nostrae filum persequar, ac tecum de ipso Opere loquar; universo Opere, semel atque iterum ad incudem revocato; habes, ut supra tetigimus, quae circa Historias, Sacram et Profanam; tum Auctores, indolem geniumque Populorum, cum utriusque fortunae celebrioribus momentis; incunabula, vicissitudines Imperiorum, Regnorum, Principatuum, Rerumpublicarum, Societatum, Monasteriorum, Collegiorum, etc. Res pace belloque gestas; et omnia quae gentem aliquam dignam reddunt Annalium memoria; inque his, qui prae caeteris caput extulere, succincta descriptione, Tibi spectandi proponuntur, Viri, Feminae, regiminis eminentia, factorum gloria, dictorum acumine, scriptorum a)kribei/a, inventorum felicitate, naevorum quoque vel raritate, vel enormitate, aliisque conspicui. Non omissa quoque est illustrium inprimis Familiarum, olim hodieque florentium, Genealogia, Progonologia, sive Majorum ab omni memoria repetita series. Diligentia quoque nostra versata est circa Geographiam, ac descriptiones locorum veteris novique orbis, quorum aliqua ad nos notitia pervenit; Regionum, Urbium, Vicorum, Viarum; singularium quoque Aedificiorum, arte vel usu memorabilium; Regiarum, Templorum, Turrium, Gymnasiorum, Theatrorum, Pyramidum, Aquaeductuum, Arcium, Murorum; etc. Montium porro, Collium, Vallium, Specuum, Fodinarum, Sylvarum, Desertorum: Aequorum quinetiam, Fretorum, Fluminum, Lacuum, Torrentium, Paludum, Sinuum, Portuum, Promontoriorum, Insularum, Peninsularum, Scopulorum, Isthmorum, Ventorum, Turbinum, etc. Unde erit facile percipere horum noscenda; Regionum, exempli gratia, dotes, limites, loca ad earum jurisdictionem pertinentia; Ecclesiarum Fundatores, Reditus. Dioeceses: Civitatum Conditores, Privilegia, Insignia: Vicorum, Viarum, Villarum, Praerogativas ac fata: Montium tum exteriorem faciem, Arborum, Plantarumque variarum diseriminibus visendam; tum internas opes, quibus viscera eorum turgent, desideria hominum prolicientes: Marium naturam, partes Terrae, quas alluunt vel interluunt, ventos quibus obnoxia sunt, usus, pericula: Fluviorum fontes, decursum et ostia, eorumque ut et Fontium, Lacuum, etc. admiranda, hominumque circa haec omnia conatus. Expositam item invenies Chronologiam, accuratissimamque omnium Temporum rationem. Praeterea in unum fasciculum comprehensa exhibentur, quae pertinent ad Descriptionem Animalium, Avium videlicet, Quadrupedum, Piscium, Amphibiorum, Reptilium, Insectorum, Zoophytorum; Hominis inprimis, ac quae in illo et circa illum, nobis consideranda proponis Sapientissimus Conditor; Armorum porro, Machinarum, Munimentorum, totiusque Rei Militaris; Artium omnis generis, et Artificum, Operumque insigniorum; Exercitationum, Experimentorum; eorum quae inventa sunt necessitati, commoditati, luxui; Colorum; Dogmatum, Factionum, Haeresium, Sectarumque inter Philosophos Christianosque vigentium; Conciliorum, aliorumque Conventuum Ecclesiasticorum, qui in Provinciis Vrbiusque celebrati, cum brevi enumeratione Praesidum, Canonum, etc. Elementorum, et quae in iis; Lapidum, Gemmarum, Margaritarum, Metallorum, Meteororum, Mineralium; Mensurarum, Ponderum: Rei Cibariae, Oeconomicae; Ministrorum utriusque sexus; Morum ac Consuetudinum; Supellectilis, Instrumentorum, Vasorum: Dignitatum, Honorum; Statuum, Conditionum, Titulorum, Nominum, Praenominum, Cognominum, Epithetorum, Officiorum, Ordinum; Ornamentorum et Insignium; Virtutum, Vitiorum: Hortorum, Plantarum, Arborum, scilicet Stirpium, Florum, Fructuum, Aromatum, Herbarum, Fructicum, Radicum: Judiciariae Rei, Legum, Poenarum, Mulctarum, ac Suppliciorum, Praemiorum: Fabularum, Deorum, Dearum, Heroum, Daemonum, Geniorumque superstitiosae Antiquitatis, cum Mythologia, Sapientiae ac Religionis arcana sub aspero hoc cortice abstrusa, enucleante: quaeque in his cunctis difficultatis aliquid habere videantur, Philologiae ope fideliter enodantur: Praeterea exhibentur descriptiones Idolorum ac Statuarum; Rituum, Caerimoniarum omnigenarum; Sacrorum ac Superstitionum; eorum quae ad Magiam et Sortes; Festorum, Ludicrorum, Ludorum, Civilium, Publicorum, Privatorum: Rei tandem Agrariae, Rusticae, Vehiculariae, Venaticae, Nauticae, Civilis, Medicae, Musicae, Architectonicae, Astricae, Nummariae, aliarumque; cum verbis formulisque solennibus; omnis aevi, citerioris, medii, veteris, ex omnium Gentium, celebriorum inprimis, Hebraeae, Graecae, Romanae, monumentis sacris et civilibus erutae. Religio namque nobis fuit quidquam in his, quantumvis infinitis, statuere vel proponere, quod non idonea subnixum esset auctoritate. In testimonium itque identidem videbis advocatos Auctores, e quibus hoc Opus collectum; tum priscis, tum recentibus, optimis atque praestantissimis, editis ac ineditis, Nummis quoque. Marmoribus, Inscriptionibus, etc. in consilium adhibitis. Et quidem ea diligentia, ut libros et capita, aliquando etiam paginas, sectiones, paragraphos, notaverimus; quo et de candore nostro ac fide (non enim unquam sind Teste loquimur) certus esse possis, et si prolubium subeat, prolixior rerum, quas per fastigia tantum saepissime tradere coacti fuimus, cognitio ex ipsis fontibus hauriri queat. Nec dum cessatum, ded praeterea habes Catalogos, operi passim suis locis insertos, Provinciarum, Vrbium, Castrorum, Arcium, Catalogos, operi passim suis locis insertos, Aequorum, Montium, Lacuum, Paludum, etc. Personarum item ac Rerum aliarum memorabilium; Verbi causa, Delphinorum, Constabulariorum, Marescallorum Galliae: Admiraliorum, seu Thalassiarcharum, ac Justitiariorum Magnorum Angliae; Torneamentorum in Imperio Romano celebratorum; Epithetorum, quibus Dii apud Gentiles insigniti: Auctorum inprimis ac Commentatorum, in quemque S. Scripturae librorum extantium, etc. Subnexi sunt in fine indices varii, quo eorum beneficio Liber tibi fructuosior redderetur: Nomenclator nempe Mico/glwttoj, locorum praecipue, deinde personarum, subinde officiorum ac rerum in quacunque lingua, celebrioribus in primis Europae linguis, nomina is fronte exhibens, Index post hunc rerum locupletissimus, qui res in hoc Lexico memorabiles, quae in serie Operis non apparent, vel quarum auctores saltem in apice occurrunt, per locorum communium titulos curiose lectori citra prolicas ambages, ob oculos ponat, sicque in eodem Polyantheam insuper vel Polymnemona tibi offerat: quaeque tandem alia in usum tuum, cui unice, post Dei gloriam, industria nostra velificata est, esse videbantur. Quo facilius veniam spero, si forte, quod rerum humanarum, meae praesertim imbecillitatis, fatum est, hic, ibi impegero. De ordine, quo Viri Illustres Familiaeque collocatae, neminem spero litem moturum; ut ut enim annisus sim, hic eum observare, quem illis convenire credidi, fieri tamen haudquaquam [correction of the transcriber; in the print haud quaquam] potuit, ut non saepe lucubranti sese nullo ordine ingesserint; ubi malui illos etiam non suo loco admittere, quam morosa sollicitudine plane omittere et negligere. Quare te, Lector Benevole (ad quem ut non poenitendi impensae lectionis redeant fructus, Deum veneror, qui, pro immensa sua benignitate, miseros nos, quod Apostolus ait, e)ndunamw=sai a)po\ a)sqenei/aj, inter amoris sui arcana habet; ut sic commodum quidem ad nos, salusque; ad se vero gratiarum actio et gloria omnis, nullo fine terminanda, redundet) etiam atque etiam rogatum volo, ut si quid in tantae molis Opere, quidquam rerum eo pertinentium, vel omissum penitus; aut mancum mutilumve; aut etiam minus ex vero relatum; vel Personarum Rerumque dignitati non satis conveniens, deprehenderis, pro humanitate tua, non veniam solum dare, sed et monere, mecumque necessarias communicare notitias, haud graveris, idque quanto possum opere rogo, ingentis id et nunquam obliterandi beneficii loco habiturus.

A Veritatis deviare tramite

Proclive nobis: ille laudes et decus

Non poenitendum jure vindicat suo,

Qui, qua meandum praevius monstrat viam,

Facemque praefert: Huic secundus ambulat,

Quisquis monenti rectiora obtemperat,

Sequiturque presso moriger vestigio,

Ad alta Veri subvehentem limina.

VALE.

A DESCRIPTION OF THE CAMENA PROJECT.

CAMENA - Latin Texts of Early Modern Europe

Corpus Automatum Multiplex Electorum Neolatinitatis Auctorum. TERMINI - Structured Vocabulary of Early Modern Knowledge. German Department of Heidelberg University Chair of German Literature (Modern Period) Prof. Dr. Wilhelm Kühlmann in Cooperation with the Information Technology Center and the Library of the University of Mannheim. Funded by  Deutsche  Forschungsgemeinschaft

http  :  //   www.uni-mannheim.de/mateo/camenahtdocs/camena_e.html

Project by the German Department of Heidelberg University and the Information Technology Center and the Library of the University of Mannheim: "Welcome to CAMENA - Latin Texts of Early Modern Europe. Our successive projects are dedicated to building a digital library of the humanistic Respublica Litterarum. We now offer five collections as well as a growing data base (Lemmata) that contains words and names (with additional morphological and lexical data) linked to general and special dictionaries or encyclopedias of our digital library. These projects have been funded by the Deutsche Forschungsgemeinschaft (German Research Foundation) from 1999 to the end of 2008.

At present, the database project is integrated in the eAQUA enterprise funded by the Bundesministerium für Bildung und Forschung (BMBF). A new collection (ITALI) is under way thanks to support by the Istituto Italiano per gli Studi Filosofici. The copies we digitize are supplied by the Rare Book Division of the University of Mannheim Library. The Information Technology Center (Rechenzentrum) of the University of Mannheim administrates our web server.

At this time we offer five collections: The collection of Neo-Latin poetry composed by German authors (POEMATA) presents more than 60.000 pages of early editions reproduced both as images and as machine-readable texts. From 1999 to 2002 this project was run by the University Library Mannheim. It was then continued by the German Department of Heidelberg University, Lehrstuhl Prof. Kühlmann, and completed in 2004. From 2004 to 2008 this same institution built a collection of Latin historical and political writing mainly from early modern Germany (HISTORICA & POLITICA). It now contains some 60'000 printed pages.

In this section the page images are accompanied either by full e-text or by a transcript of summary or index only. Starting in 2001, we built a handy reference collection (THESAURUS ERUDITIONIS) of dictionaries and handbooks of the period 1500-1750 that serves as a reading environment for the other texts we offer. It now contains close on 100 works totaling more than 85'000 pages. Here too, page images are accompanied by machine-readable transcripts of the whole work or of its summaries and indexes only. From 2006 through 2008 we built our fourth collection, CERA (= Corpus Epistolicum Recentioris Aevi).

It is comprised of printed Latin letters written for the most part by German scholars. It now offers some 90 prints of the period 1530-1770 totaling about 55'000 pages. Our fifth collection, ITALI - Renascentium Litterarum Libri Rariores, is being published in the course of 2009. It will offer at least seventy early printed editions (25'500 pages) of works written by Italian Renaissance humanists born before 1500. As in other Camena collections, tables of contents and indexes are transcribed, and every entry is linked to the page it refers to in order to facilitate access to specific content."

http:  //   www.   uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof1/jpg/hof0001a.jpg

JOH. JACOBI HOFMANNI LEXICON VNIVERSALE, QVATFOR TOMIS DISTRIBVTVM.     Anno 1677 Genebra e Basileia

http:   //   www.   uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof1/Hofmann_lexicon_praeliminaria.html

INTRODUÇÃO:

O 'LEXICON UNIVERSALE' de JJ HOFMANN representa o ponto culminante e o ponto final da linha evolutiva dos léxicos histórico-antiquários do humanismo europeu, que não foi reproduzida até onde sabemos. Essa pouca atenção prestada a isso pode ser explicada por sua aparição em um momento em que a bolsa de estudos na língua nacional começou a suplantar os escritos latinos. Os trabalhos de referência sobre a história, biografia, genealogia e geografia de Louis Moréry (Grand dictionnaire historique, 1674 e segs.) Apareceram em estreita sucessão na época, Pierre Bayle (Dictionnaire historique et critique, 1697 u., Adaptação alemã de Gottsched, 1741 -1744), Jakob Christoph Iselin (Neuvermehrtes, Lexicon, histórico e geográfico geral, Basileia 1726-1727) e finalmente - na editora de Leipzig, Zedler -

Apareceu pela primeira vez em 1677, em Genebra (impressa em Basileia), em dois grandes volumes folio intitulados 'Lexicon Universal Historico-Geographico-Chronologico-Poetico-Philologicum: Continens Historiam Omnis Aevi, Geographiam omnium Locorum, Genealogia principum Familiarum, addita ubique Chronologia tum veteri tum recentemente, Mythologiam insuper omnium Fabularum, Discussão Philologicam illustrium circa haec occidentalium Difficultatum ... '. A descrição do conteúdo revela a gama de interesses humanísticos do autor. O suplemento de 1683 (Genebra e Basileia, 3 partes em 2 volumes) estende o alcance temático da história natural (zoologia, botânica, mineralogia, cosmologia) e da vida cotidiana com suas atividades, costumes e práticas: '

Enquanto o autor trabalhava em uma nova edição, que por sua vez deveria ser publicada pela editora Widerhold, Leiden recebeu uma oferta que lhe prometia contribuições acadêmicas e bom suporte editorial. Hofmann aceitou. O privilégio data de 1693, que, além do livreiro Johannes du Vivié, nomeia quatro renomadas impressoras da cidade universitária de Leiden. Obviamente, o processamento levou muito tempo. Não foi até 1698 que o trabalho excelentemente impresso apareceu em quatro volumes folio de cerca de 1000 páginas cada.

Até agora, o método de trabalho de Hofmann é apenas vagamente reconhecível devido à falta de investigação detalhada. O que uma vez foi dito pelo léxico universal de Zedler: 'Est index generalis omnium fere librorum' (JM Gesner: iseogoges primae lineae in eruditionem universal. ² 1784, n. 634), também marca o 'Lexicon universale' de Hofmann. A partir de uma grande seleção de trabalhos e compilações básicas aprendidas, as informações essenciais foram extraídas e reunidas sob palavras-chave estreitas - nomes, terminologia técnica, designações do idioma comum. Hofmann nomeia suas fontes, observa suas discrepâncias, se necessário, e toma uma posição crítica sempre que possível. Embora ele formula em estreita referência ao respectivo modelo, mas consegue escrever consistentemente um latim humanístico, correto e complacente.

Graças à amplitude e qualidade de sua base de fontes, à precisão crítica de sua avaliação, à abundância de citações e à apresentação clara e responsiva, Hofmann (com seus editores holandeses) supera em muito as conquistas de seus antecessores.Isso é mostrado, por exemplo, por uma comparação com o léxico difundido de Charles Estienne, Nicolas Lloyd et al., Editado várias vezes de meados do século XVI ao final do século XVII: Dictionarium historicum, geographicum, poeticum: gentium, hominum, deorum gentilium, regionum, insularum, locorum ... nomina quo decet ordine, complectens & illustrans. Genebra, 1693; 6 p., 1059 p. 4 °. O fato de o crítico contemporâneo Pierre Bayle (Projet et fra d'un dictionaire critique, Rotterdam, 1692) ter empalado imprecisões que ele encontrou na gigante obra de Hofmann, não pode obscurecer a grande conquista do estudioso suíço. Os editores do Moréry (Basel 1731) os reconheceram: 'Il esttonnant qu'un seul homme seul ait pu, dans un si court court of temp, ramasser un recueil si étendu & si diversifié'. O leitor de hoje criticará especialmente as fontes reduzidas; Queremos fornecer uma lista bibliográfica das fontes de Hofmann assim que tivermos o texto completo legível por máquina.Embora as impressões erradas sejam gratificantemente raras, o leitor deve ficar atento a eventuais omissões factuais. Assim, no artigo de outra forma informativo 'Melissus, Paulus Schedius', o ano de nascimento (1539) do famoso poeta Novo Latim é dado como seu ano de morte.

Johann Jacob Hofmann nasceu em Basileia em 1635 e diz-se que nunca deixou sua cidade natal. Educado por seu pai, professor, para estudos precoces, ele completou seus estudos teológicos aos vinte anos. Por questões de saúde, ele não dirigia um escritório paroquial, mas dava aulas particulares até ser nomeado em 1667 professor de grego na universidade. De 1684 até sua morte em 1706, ele ensinou história lá. Além do 'Lexicon universale' e de várias publicações universitárias, escreveu: Poematum Libri III, Seu Proteus Horatianus, Clio Raurica, Et Salomon Emmetros.Basileia, 1684. - Epitome metrica historiae universalis civilis & sacrae: ab orbe use usual an annum presentem 1686. Basel, 1686. - Historia Paparum Seu Episcoporum Ecclesiae Romanae: Um Primis eius incunabulis usque ad nostram aetatem Brevi Metro compreensa. Basileia, 1687, 2 vols.  

JOH. JACOBI HOFMANNI SS Th. Doct. Professam. Histor. et Graec. Ling. Em Academic Basil.

 LEXICON VNIVERSALE, historiam sacram et profanam omnis aivi, omniumque gentium; cronologiam ad haec vsqve tempora; geographiam et veteris et novi orbis; principvm per omnes terras familiarvm ab omni memoria repetitam genealogiam; tum mythologiam, ritvs, caerimonias, antiguidade omnemque veterum, ex philologiae fontibus haustam; virorvm, ingenio atqve ele tradições celebrivm enarrationem copiosissimam; praeterea animalivm, plantarvm, metalorvm, lapidvm, gemmarvm, nomina, naturas, vires, explanans.

Edição completa, suplemento, e adições, antea seorsum editas, nunc suis locis ac ordini insertas, vrrris accessionibvs, ipsivs avctoris manv novissime lucubratis, tertia parte, qua antehac, avctior, locvpletior: indicibvs atqve catalogis, virorvm et feminarvm illvstrivm, animalivm, plantarvm; tum précipue nominvm, qvibvs regiones, vrbes, montes, flvmina, etc in omnibus terris, vernacula et vigenti hodie ubique lingua appellantur; caeterarum denique rerum memorabilium, accvratissimis instrvcta. Tomvs primvs literas a, b, c, continens. Lvgdvni Batavorvm, Apud Jacob. Hackivm, Cornel. Bovtesteyn, ele diz. Vander aa, et jord. Lvchtmans. MDC XCVIII. Cum peculiari praepott. DD Ordinum hollandiae et west-frisiae Privilegio.

ILLVSTRISSIMO AC EXCELLENTISSIMO AMBIENTE D. António HEINSIO, SVPREMO Hollandiae AC-WEST FRISIAE SYNDICO, MAGNI sigilli CVSTODI, FEVDORVM VICE SACRA ADMINISTRO, Societatis ORIENTALIS CVRATORI, NVPER LEGATIONIS NOBILISSIMAE, AB PRAEPOTENTIBVS foederati Belgii ORDINIBVS AD EVROPAEAE PACIS CONCILIATIONEM RISVICVM missa, PRINCIPI, ETC. ETC. VIR ILLVSTRISSIME,

SI qui sunt, qui tum preteritis tum precipue nostris temporibus, declarar Republica literaria esse meriti, censendi sint; horum primarios jure dixerimus that illos, qui in id incubuerunt, ut ad Scientias breviorem faciliioremque studiosis earum aperirent viam; idque

omnium optime conficiendis ejusmodi LEXICIS, em ordem alfabética alfabética via compendium traderentur illa, ou seja, tarde e difuso em Scriptorum tum recentiorum, tum antiquiorum monumentis effent compreensão. It nimirum factum is, primo intuitu expositor nunc exprompta ante oculos, quae antea non nisi cum hardate and molestia for libros dead quaerebantur; et saepe etiam frustra: quoniam vel imperitioribus ipsi Auctores nonnunquam ignorabantur; vel etiam Auctores ii omnes tanto numero, magnis impensis erant comparandi; quod haud raro per tenuiorum facultates in licet, tantam molem and quasi Oceanum librorum congerere: unde apta plurimorum ingenia reimebantur ac destituebantur, quo minus eruditionis suum study explerent, or expetitam doutrtrinam consummarent. Quare nunquam satisf laudati sunt illi, qui LEXICA, hoc est, uberrimum omnium scientiarum penu, programa de laboratório improbo. Interesses tam bene de ipsa Merud erudition, so jure eminet dudum Auctor hujus, quod nunc Tuis, VIR ILLVSTRISSIME, oculis subjicitur, Operis; quod viginti abhinc annis genebrae ope typorum primus luci dabatur, ac om omnibus scientiarum amantibus adeo perquirebatur, ut brevi tempore post penitus distractum ac dimissum frit. Quod Auctorem postea excitavit, ad idem illus Opus secundis curis limandum ac augendum; adeo ut prae sua copia com edições anteriores neutra foret comparandum. Assiduum itaque e impendit laborem, atque ante hos tres annos feliciter coronidem imposuit; nobisque illud commisit, typis nostris hollandicis, longe eminentissimis, denuo publicandum. Nos vero nulli neque labori, neque sumptui, quo id requintado ac digne absolveretur, parcendum esse rati, em partes vocavimus multos Eruditos Viros, qui opus hoc expenderent; uma calce ad verticem por vez, uma vez e outra, quae ad haec usque tempora dessent; qualis sunt insigniores ili tituli de ARAVSIONE, PACIS CONVENTV RISVICENSI, and habiusmodi plures: quos omnes suis locis ac ordini curavimus inseri. Adeo ut in Praeclarissimo hoc Opere pateat omnigenarum Scientiarum Bibliotheca, summo labore, sumptu, genio, judicio, elegant conquisita: Quilibet Sapientiae studiosus suum hccomperiat adminiculum: Nullae memorabiles, inter homines notee, sint res, quin hic suum ordinem locum; velut de omnibus fusius no Praefationibus agitur. PACIS CONVENTV RISVICENSI, ac istiusmodi plures: quos omnes suis locis ac ordini curavimus inseri. Adeo ut in Praeclarissimo hoc Opere pateat omnigenarum Scientiarum Bibliotheca, summo labore, sumptu, genio, judicio, elegant conquisita: Quilibet Sapientiae studiosus suum hccomperiat adminiculum: Nullae memorabiles, inter homines notee, sint res, quin hic suum ordinem locum; velut de omnibus fusius no Praefationibus agitur. PACIS CONVENTV RISVICENSI, ac istiusmodi plures: quos omnes suis locis ac ordini curavimus inseri. Adeo ut in Praeclarissimo hoc Opere pateat omnigenarum Scientiarum Bibliotheca, summo labore, sumptu, genio, judicio, elegant conquisita: Quilibet Sapientiae studiosus suum hccomperiat adminiculum: Nullae memorabiles, inter homines notee, sint res, quin hic suum ordinem locum; velut de omnibus fusius no Praefationibus agitur.

Opus hoc vere insigne, VIR ILLVSTRISSIME, Deo favente, and umbilicum perducebamus simul atque Europae illuxisset illa diu optata PAX: quando você ver hic toties of harum Regionum Antiquitate, Situ, Regiminibus, Principibus, Gubernatoribus, Foederibus, et simil; propterea existimavimus, opus illud neutiquam in lucem debere progredi, nisi frontem gerens praesignem nomine ejus, cujus potissimum opera, consilio, prudentia, solertia magnum illud EVROPAEAE PACIS FOEDVS percussum est. Eum vero Te praecipue agnovimus, EXCELLENTISSIME DOMINE; ut qui tanta Tua cum laude, gloria, splendore, in honoris fastigio sublimis ad clavum carissimae nobis Patriae et Reipublicae sedeas; andrem Rempublicam, tam potent, tam verendam, tam omnibus memorabilem temporal Annalibus, summa cum fide e caritate administrans.

 Sustinemus, VIR ILLVSTRISSIME, Hoc Clarissimi Auctoris Opus debita cum reverentia Tibi sacrum facere; esperamos que você seja intérprete benéfico hanc audaciam nostiam: não é um local propício Tua, em comum Patriam merita gerimus; quosque hac alocação nostra publicação de testes, nulli sumus veriti.

Omnipotens in coelis Deus Tibi porro summisque honoribus Tuis faveat; Tecumque omnibus Tuis   perpetuam and animi et corporis felicitatem, ac beatitatem indulgeat. Eidem Supremo Illuminati vota suscipimus pro salure Tua, quo in longam insuper annorum seriem, REIPVBLICAE LIBERTATIS ASSERTOR, ECCLESIA COLVMEN, JVRIS ET AEQVI VINDEX, AFFLICTORVM PRAESIDIVM, vivas atque floreas; quanto sincera, torta de castas de vovó, persuadidas por aqui, quorum candorem ubi perspexeris, favore et benevolentia eficácia, ut sentiamus, nos abs Te, EXCELLENTISSIME DOMINE, haberi pro fidelibus Supremorum nostrorum Magistratuum civibus ac subditis; quales et sumus, et erimus,

 VIR ILLVSTRISSIME, NOBILISSIMO NOMINI TVO Comentários posteriores a Devotissimi

JACOBVS HACKIVS   CORNELIVS BOVTESTEYN PETRVS VANDER AA JORDANVS LVTHMANS.

LECTORIBVS TIPOGRÁFICOS.

 QVOD é um erro de digitação nos seguintes países: Publicações literárias decus promovidas, e Vestris, Lectores Benevoli, mercadorias servidas em velle, re ipsa comprobavimus; id utrumque nunc cum maxime a nobis praestitum Esse, hocce, quod exhibemus, opere constabit, opinamur, liquidissime. Nostrae autem hujus opera aliquam Vobis reddamus rationem, de Vestram benevolentiam pauca praefari liceat. Nemini nimirum non notum est, como aviditate e favore excecional for Joh. Jacobi HOFMANNI, Viri Clarissimi, LEXICON VNIVERSALE, ubi id primum ante viginti annos Genevae ederetur; tum quam non minori studio direptum fuerit ejusdem Operis alíquota suplementar annis post ab eodem Eruditissimo Auctore divulgatum. Como exemplar exemplar, quibus Eruditionis reconditae lovers aegre carebant, desiderari coepissent, ac frustra quaererentur, multorum suasu et impulsu consilium inivimus, idem Opus nostris typis ac sumptibus recudendi; Em relação a, não exigir ex elegante hominibus mereremur gratiam. Todos os direitos reservados à sederet, ante omnia in id curam nostram intendimus, ut tam laudatum Opus non nisi consummatissimum denuo in publicum prodiret. Commodum itaque intellecto, Clarissimum Auctorem post utramque Edições a priori varia ad idem Opus pertinentia congessisse, e ipsum de iteranda publicações non abhorrere; por litro eum compellavimus, outros itens ou serviços opus suum access haberet expromptas, eas cum nobis, novam et perfectam Editionem molientibus, erudito orbi ne invideret. Huic pettrai nostrae cum liberaliter satisfecisset Vir Clarissimus, ac innumera suplementa, novasque lucubrationes, propria manu conscriptas, transmisisset; nullam in nobis moram de publico bene merendi comer volentes, confestim Vniversum Opus praelis subjecimus. No quo quid praestiterimus, singulatim et ordine edocere lubet.

Em hac nempe nova editione, continuação sive Supplementum Edition é primae, em sua loca divisimus ac digessimus; ut omnia ad ordinem Alphabeti uno tenore cohaererent. Quo facto immensum quantum Lectoris commoditati consuluimus; ut, quae antea in prima editione non comparentia, em continuation researchanda erant, nunc continuo oculis subjecta habeat. Similiter egimus in ordini suo inserendis illis, quae novissime de Auctore manuscripa nobiscum communicata sunt.

Deem opem imploravimus multorum Eruditorum hominum, e ad hujusmodi rem aptissimorum; quibus id negocii dedimus, Graecos Scriptores, Geographos, Cosmographos, Hydrographos, Itineraria, evolverent; locorum et rerum nomina, quibus in hoc Lexico agitur, ad illa corederent, emendarent, restituerent; nova, que pode ser cumulativa em juízo, ex illis fontibus haurirent, ac sic praesens Opus quam absolutissimum redderent.

Eorundem qure Eruditorum opera and sedulitate factum est, utsa loca Sacrorum Bibliorum, Historicorum, Oratorum, Poetarum, Graecorum ac Latiorum, in prioribus Editionibus da Typothetarum socordiam, aliamve quam incuriam, perperam citata, alegate, memorata, inumeris in locisuerant; nunc restituta sint atque instaurata, ante relecta, revisa et examata; Libri, Capita, Versus, Numbers, adi: ne non ea loca, quae antea vel plane non, vel primis tantum verbis posita forant, nunc, ubi opus fuit, integra descripta ac inserta. Omnia insuper nomina própria, Sacris literis obvia, ostensa precisa e explícita, uma exposição cum Sacrorum rituum, ac antiquitatum.

Manifesta quoque vitia contra genium linguae, etipsam syntaxin, qae priores Edition edible foedaverant, nunc expurgata, atque eluta.

Preterido em todos os itens relacionados à diligência e cura desejáveis, todos os itens contidos nesta lista, que são satisfeitos e idoneos e id ados, por Rerum quarumvis Memorabilium Indices e Catalogos, Operis calci adsuendos, vel conficerent, vel factos emendarent; et ad totius Operis corpus universum, atque unum nunc redditum, alojamento. Summa itaque labore appensus index, cinco Vocabularium Generale Regionum, Vrbium, Pagorum, Arcium, Fluminum, etc. quemadmodum illa propriis nominibus, sua língua na língua, insigniuntur; Sobre o autor Geografias, historiografia e aliasque Escrita em latim: atque haec omnia ita, ut singularium descriptionem facile in ipso Lexico invenire sit. Insuper addidimus peculiarem Catalogum, ac luculentam descriptonem Naturae Animalium, Plantarum, Fructuum, etc.

Denique quod ad ipsos Typos ac Papyros, quibus usi sumus, attinet; nostro judicio, nihil exquisitius, ac elegantius dari posses: quippe qui nullis sumptibus, nulli labori pepercerimus; ipsi quemadmodum para você, setores benevoli, perspicite fácil. De que operam quid dicemus nos? Este é um código que não é conhecido como Eruditorum suffragio dudum censori quase pro gemma and vermiculato opere, para omnibus hujus generis libris locum principem obtinente? Neque ullus alius, quam Auctor noster, exististure isctiusmodi Opus tanto cum lectorum fructu, tantaque sua cum laude aggressiveus esse; quando ele está sentado parva quidem, quase absoluta quase na bibliotheca, em imensa librorum aliorum copia supersederi possivel, e hic istorum medullae reperiantur repostae. Quare nulli nos quidem dubitamus, quin hac tam praecellentis fetus publica nostra, omnium, qui Scientias amant, gratiam simus promerituri; quod unum vovemus. Valete.

JOH. JACOBI HOFMANNI DE LEXICO SVO VNIVERSALI, edito primitivo, edificio de praxe precipue nunc, plurimus Accessionibus aucto,

Praefatio.

 BENEVOLE Lector! talem enim The sibi Praesens hoc Opus jam on pollicebatur, quum susciperetur: neo vero alio id agressus sum sine, quam ut Publico, si fieri posset, id inserviret, Juventutis Studiosae ardorem, compendiosiore res praeclaras cognoscendi method solaretur. Nimirum, ut Te diu non morer, LEXICON VNIVERSALE, gêneros escritos bem sucedidos compreendem Histórias em geral, com Sacram tum Profanam, Gentium omnium ac Personarum, um estado mundo ad nostra tempora habitual, em gente quacumque, digna, profissional, religiosa, religiosa. , Illustrium, non omissis etiam iis, qui exstantioribus naevis orbi innotuerunt; summo cum labore nostro constructum, publicae quondam luci dederamus. Com o Opus nostrum primum vulgaremus, neutiquam ita id venditavimus, quase nulo postea accessionibus augendum; nullis lacunarum suppletionibus perfectius aliquando reddendum; nullis errorum, irrepsissent, restitutionibus limatius denuo procudendum censeremus. Minime vero. No jam tum provideramus, antes, ut, sicut in omnibus vel minimi negocii rebus fieri amat, multo magis in hoc tam vasti et immensi moliminis opere, esta é a documentação essencial. Quite ubi id animo providissem, pollicitus tum quoque Tibi sum me quanta possem, lacunas abreviadas, quais ocorrem, pro viribus completo; sicque e Tibi porro litaturum. Hujus datae fidei non imemore, id operam deinceps all some dedi, you aliquando me promissorum fide fide, tanti oneris, quo unius hominis humeris long that gravius ​​quotidie experimentiebar, ulteriore cure molestiaque exsolverem. No itaque in the incumberem, quae ad scopum facerent, simule alia sese offerebant infinita, quae, não menos Publico profutura, eadem methodo enarrari, jure quodam suo postulabant; tanto fidentius, quo major utriusque Operis futura erat affinitas; et Prius, quod Nominum précipue propriorum seriem displayebat, ut alterum succederet, substantivo apellativa, eadem ratione in fronte praeferens enixius Invitare videbatur. Assim, o ego quoque comperi, sic fieri in rebus bumanis, omnia debeantur tempori, e agressos parva, successu operis, majores spiritus sumere: ut Ligus ille Marianus, dum cochleas consectatur, studio legendi paulatim em summum montem egressus, victoriae viam Imperatoremuit. quae magni Auctoris verba sunt. Nec, quantumvis maxime volebam, tantae rei cogitationem, importunum meam imbecillitatem indies obtundentem, excutere fui potis; quo minus post varius flexus, e) kkli / seij frustra tentatas; preste-se a postquam animum altiori ignore ad id incalescere sensi, tandem manus darem, e omnibus mentis meae corporisque viribus in un contrat contractis, temporis insuper, nimium propere nobis elabentis, voluminibus arcte compreensis iisque quae jam evaserant, tantum non and escape retractis, aggreder. Itaque pós impensos no exaustor novos laboratórios, acúmulos em tandem, e outros, Operador alternativo a outro, e outros, Lector Benvole, nostra cura processerit Continuatot tot voluminibus distincta, compreende infinitam rerum copiam; quarum quasdam ante obiter, processo avançado / vice-adspersas, tum plenius exsecuti fuimus; relíquias de integro elaborado com solidae polumaqei / aj studioso spectandas exhibuimus. Verum enim vero ubi favor and study hominum totam hanc Edições breves, temporárias, diripuisset ac quasi devorasset; e Exemplaria ubique desiderari incipient; Além disso, o Vniversum Opus ad verum consummationis fastigium perducere, também conhecido como Lectorum meorum quantum possem prospecticere. Primo itaque novas curas posui in relegendis, reputandisque omnibus iis, quae jam edita fuerant; ema emendare ac limare juvit; ubi majora and fusiora aliqua argumenta contractius, ut fieri debuerat, enarrata erant, passim nunc addidi Scriptores tum Veteres tum Recentes; ad quos Lectorem, plura de re quapiam et distiora scire cupientem, rejeitar: idque, inquirir, feci inumeris in locis, citações necessárias erat, em multo majorem et laboriosiorem operam sumpsi, em variis ac infinitis rebus (de quibus in prioribus agere supersederam; quae tamen ob operis affinitatem cum maxime requiredebantur) nove tractandis, inque loca sua et ordines digerendis: loquor de ingenti multiarine Caesarum, Principum, Virorum bello togaque Illustrium, Celebriorum Scriptorum, Theologorum, Juris-Consultorum, Medicorum, Philologorum, Historicorum, Poetarum, Pictorum, aliorumque Artificum, ad haec usque tempora; omnium quorum Substantivos, Origens, Res gestas, Ópera, Artificia, quam diligentissime persecutus sum. Insuper nova etiam plurima ad historia pertinentia, ex Archivis, Cimeliarchiis, and reconditioribusibus Monumentis deprompsi, atque it disposui, ut reliquis facili negocio adtexi and intexi possent. Adequado ao universo, ordem e série continentais, considere e computador, novo plano Opus jure dixeris. Artificum aliorumque, ad haec usque tempora; omnium quorum Substantivos, Origens, Res gestas, Ópera, Artificia, quam diligentissime persecutus sum. Insuper nova etiam plurima ad Historia pertinentia, ex Archivis, Cimeliarchiis, and reconditioribusibus Monumentis deprompsi, atque it disposui, ut reliquis facili negocio adtexi and intexi possent. Adequado ao universo, ordem e série continentais, considere e computador, novo plano Opus jure dixeris. Artificum aliorumque, ad haec usque tempora; omnium quorum Substantivos, Origens, Res gestas, Ópera, Artificia, quam diligentissime persecutus sum. Insuper nova etiam plurima ad Historia pertinentia, ex Archivis, Cimeliarchiis, and reconditioribusibus Monumentis deprompsi, atque it disposui, ut reliquis facili negocio adtexi and intexi possent. Adequado ao universo, ordem e série continentais, considere e computador, novo plano Opus jure dixeris.

Hosce igitur labores noutros, ultimis curis elaborados, digestos, and expolitos, Celebrities Leidensium Typographorum Societati, eos typis suis elegantissimis procudendos flagitanti, concessi. Quorum industria, et impensissima opera lubens laetusque intelligo esse factum, ut hoc opus nostrum in oris Batavis nunc lucem adspiciat nitidissima forma vestitum; immensa vitiorum, errorum, sphalmatum, quae negligentia priorum Typothetarum denso numero invasor, toupeira expurgatum; singulares, pré-edição, pré-edição, pré-edição Suplementos, divisões adicionais, continuação de séries compostas, loco e ordinário, e inserções: alegação; locorum ex omnis generis; scriptoribus; e qua masculino sese haberent, fideliter emendatis ac restitutis; adibite ad id viris solertibus, erudite, exercitatis. Quo officio Optimi illi Typographi magnam me, major a te, Lector Benevole, non possunt non iniisse gratiam; ut qui sua opera nostris laboribus adjuncta, solidum tibi et perfectissimum lucubrationum nostrarum usum praestent. Non omiserunt quoque Viri diligentissimi e a inserção, quae ad postremorum horum temporum rationem pertinerent; memorabilia do tumulo addere capita, titulos, índices, catalogos.

Caeterum ut Praefationis nostrae filum persequar, ac tecum de ipso Opere loquar; óperas do universo, semel atque iterum ad incudem revocato; habes, ut supra tetigimus, cerca de Historias, Sacram et Profanam; tum Auctores, indolem geniumque populorum, cum utriusque fortunae celebrioribus momentis; incunábulos, vicissitudes Imperiorum, Regnorum, Principatuum, Rerumublicarum, Societatum, Monasteriorum, Collegiorum, etc. Res pace belloque gestas; et omnia qua gentem aliquam dignam reddunt Annalium memoria; inque his, qui prae caeteris caput extulere, succincta descriptione, tibi spectandi proponuntur, viri, feminae, regiminis eminentia, fator gloria, dictorum acumine, scriptorum a) kribei / a, inventorum felicitate, naevorum qu rar velitate, vel enormitate, ali. Non omissa quoque est illustrium inprimis Familiarum, olim hodieque florentium, Genealogia, Progonologia, sive majorum da série omni memoria repetita. Diligentia quoque nostra versata está em torno de Geographiam, descrições locorum veteris novique orbis, quorum aliqua ad nos notitia pervenit; Regionum, Urbium, Vicorum, Viarum; singularium quoque aedificiorum, arte vel usu memorabilium; Regiarum, Templorum, Turrium, Gymnasiorum, Theatrorum, Pyramidum, Aquaeductuum, Arcium, Murorum; etc. porro Montium, Collium, vallium, Specuum, Fodinarum, Sylvarum, desertorum: Aequorum quinetiam, Fretorum, Fluminum, Lacuum, Torrentium, Paludum, seios, Portuum, Promontoriorum, Insularum, Peninsularum, scopulorum, Isthmorum, Ventorum, Turbinum, etc. Une erit fácil percipere horum noscenda; Regionum, exempli gratia, dotes, limites, loca ad earum jurisditionem pertinentia; Ecclesiarum Fundatores, Reditus. Dioeceses: Civitatum Conditores, Privilegia, Insignia: Vicorum, Viarum, Villarum, Prerrogativas e bases: Montium tum exteriorem faciem, Arborum, Plantarumqueumum diseriminibus visendam; tum internas opes, quibus viscera eorum turgent, desideria hominum prolifices: Marium naturam, partes Terrae, quase alluunt vel interlude, ventos quibus obnoxia sunt, usus, pericula: Fluviorum fontes, decursum et ostia, eorumque ut et Fontium, Lacuum, etc. admiranda , hominumque cerca de haec omnia conatus. O item expositivo inventa Chronologiam, precisatissimamque omnium Temporum rationem. Preterea in un fasc fascumum compreensa exibant, qua pertinente ad Descriptionem Animalium, Avium videlicet, Quadrupedum, Piscium, Amphibiorum, Reptilium, Insectorum, Zoophytorum; Hominis inprimis, ac quae in illos e circa illum, nobis consideranda proponis Sapientissimus Conditor; Armorum porro, Machinarum, Munimentorum, totiusque Rei Militaris; Artium omnis generis, e Artificum, Operumque insigniorum; Exercitationum, Experimentorum; eorum quae inventa sunt necessitati, commoditati, luxui; Colorum; Dogmatum, factionum, Haeresium, Sectarumque inter Philosophos Christianosque vigentium; Conciliorum, Convencuum Ecclesiasticorum, também em Provinciis Vrbiusque celebrati, cum enumerações breves de Praesidum, Canonum, etc. Elementorum, e ai em iis; Lapidum, Gemmarum, Margaritarum, Metallorum, Meteororum, Mineralium; Mensurarum, Ponderum: Rei Cibariae, Oeconomicae; Ministerorum utriusque sexus; Morum ac Consuetudinum; Supellectilis, Instrumentorum, Vasorum: Dignitatum, Honorum; Estatuum, Conditionum, Titulorum, Nominum, Praenominum, Cognominum, Epitetorum, Officiorum, Ordinum; Ornamentorum et Insignium; Virtutum, Vitiorum: Hortorum, Plantarum, Arborum, Scilicet Stirpium, Florum, Fructuum, Aromatum, Herbarum, Fructicum, Radicum: Judiciariae Rei, Legum, Poenarum, Mulctarum, ac Suppliciorum, Praemiorum: Fabularum, Deorum, Dearum, Heroum, Daemoniquum Mitologia, Sapientiae ac Religis arcana sub aspero hoc cortice abstrusa, enucleante: quaeque in his cunctis difícilatis aliquid habere videantur, Philologye ope fideliter enodantur: Preterea exibentur descriptiones Idolorum ac Statuarum; Rituum, Caerimoniarum omnigenarum; Sacrorum ac Superstitionum; eorum quae ad Magiam et Sortes; Festorum, Ludicrorum, Ludorum, Civilium, Publicorum, Privatorum: Rei tandem Agrariae, Rusticae, Veiculariae, Venaticae, Nauticae, Civilis, Medicae, Musicae, Architectonicae, Astricae, Nummariae, aliarumque; cum verbis formulisque solennibus; omnis aevi, citerioris, medii, veteris, ex omnium gentium, celebriorum inprimis, Hebraeae, Graecae, Romanae, monumentis sacris e civilibus erutae. Religio namque nobis fuit quidquam in his, quantumvis infinitis, statuere vel proponere, quod non idonea subnixum esset auctoritate. Em testemunho, identificou videbis advocatos Auctores, e quibus hoc Opus collectum; tum priscis, tum recentibus, optimis atque praestantissimis, editis ac ineditis, Nummis quoque. Marmoribus, Inscriptionibus, etc. na adibite por consilium. Et quidem e a diligência, ut libros et capita, aliquando etiam paginas, seções, parágrafos, notaverimus; quo et de candore nos fide ac (nonquim unquam são testes loquimur) certus estse possis, e si prolubium subeat, prolixior rerum, quase por fastigia tantum saepissime tradere coacti fuimus, cognitio ex ipsis fontibus hauriri queat. Nec dum cessatum, dedéeteré habes catalogos, operis passim suis locis insertos, Provinciarum, Vrbium, Castrorum, Arcium, Catalogos, opera passim suis locis insertos, Aequorum, Montium, Lacuum, Paludum, etc. Personarum item ac Rerum aliarum memorabilium; Verbi causa, Delphinorum, Constabulariorum, Marescallorum Galliae: Admiraliorum, ver Thalassiarcharum, ac Justitiariorum Magnorum Angliae; Torneamentorum no Imperio Romano celebratorum; Epithetorum, quibus Dii apud Gentiles insigniti: Auctorum inprimis ac Commentatorum, em quemque S. Scripturae librorum extantium, etc. Subnexi sunt em índices finos varii, quo eorum beneficio Liber tibi fructuosior redderetur: subinde officiorum acerum na língua quacunque, celebrioribus em linguis primis Europae, nomina é Exhibens fronte, índice hunc pós Rerum locupletissimus, qui res em hoc léxico memorabiles, quae em série Operis não aparente, vel quarum Auctores saltem no apice occurrunt, por locorum communium titulos curiose Lectori citra prolicas ambiguidade se oculos ponat, sicque in Eodem Polyantheam insuper vel Polymnemona tibi offerat: quaeque tandem alia in usum tuum, uni un, post Dei gloriam, industria nostra velificata est, esse videbantur. Quo facilius veniam spero, si forte, quer rerum humanarum, meae présertim imbecillitatis, fatum est, hic, ibi impegero. De ordine, quo Viri Illustr. Familiaeque collocatae, neminem spero litem moturum; ut ut enim annisus sim, hic eum observare, quem illis convenire credidi, fieri tamen haudquaquam [correção do transcritor; na impressão haud quaquam] potuit, ut non saepe lucubranti sese nullo ordine ingesserint; ubi malui illos etiam non suo loco admittere, quam morosa sollicitudine plane omittere et negligere. Quare te, Leitor Benevole (quem não é propenso a lecionar esforços redutivos, Deum veneror, qui, pro immensa sua benignitate, mis nos, quod Apostolus ait, e) ndunamw = sai a) po \ a) sqenei / aj, inter amoris sui arcana tem; ut sic commodum quidem ad nos, salusque; ad se vero Gratiarum actio et Gloria omnis, Nullo anda cronograma bem, redundet) etiam atque etiam rogatum volo, quid ut si em tantae molis Opere, quidquam rerum EO pertinentium, vel omissum penitus; aut mancum mutilumve; aut etiam menos ex vero relatum; com Personarum Rerumque dignity non satisfeito conveniens, deprehenderis, pro humanitate tua, non veniam solar dare, sed et monere, mecumque necessarias communicare notitias,

A Veritatis desviore tramite

Proclive nobis: laudes ilegais e decus

Non poenitendum jure vindicat suo,

Qui, qua meandum praevius monstrat viam,

O Facemque apresenta: Huic secundus ambulat,

Quisquis monenti rectiora obtemperat,

Sequiturque presso moriger vestigio,

Ad alta veri subvehentem limina.

VALE.

UMA DESCRIÇÃO DO PROJETO CAMENA.

CAMENA - Textos latinos da Europa moderna

Corpus Automatum Multiplex Electorum Neolatinitatis Auctorum. TERMINI - Vocabulário Estruturado do Conhecimento Moderno. Departamento Alemão de Heidelberg University Presidente de Literatura Alemã Wilhelm Kühlmann em cooperação com o Centro de Tecnologia da Informação e a Universidade de Mannheim. Financiado por   Deutsche   Forschungsgemeinschaft

http     //    www.uni-mannheim.de/mateo/camenahtdocs/camena_e.html

Bem-vindo ao CAMENA - Textos latinos da Europa moderna moderna: nossos projetos sucessivos são dedicados à construção de uma biblioteca digital da Respublica Litterarum humanística. Agora, oferecemos cinco coleções e fontes de dados (com dados morfológicos e lexicais adicionais) (Fundação Alemã de Pesquisa) de 1999 até o final de 2008.

Atualmente, o projeto de banco de dados está integrado à empresa eAQUA, financiada pelo Ministério Federal de Educação e Pesquisa (BMBF). Uma nova coleção (ITALI) está sob o apoio do Istituto Italiano per gli Studi Filosofici. As cópias são digitalizadas pela Divisão de Livros Raros da Biblioteca da Universidade de Mannheim. O Centro de Tecnologia da Informação da Universidade de Mannheim administra nosso servidor web.

Atualmente, oferecemos cinco coleções: A coleção de poesia neo-latina composta por autores alemães (POEMATA) apresenta mais de 60.000 páginas de edições iniciais reproduzidas tanto em imagens quanto em textos legíveis por máquina. De 1999 a 2002, este projeto foi executado pela Biblioteca da Universidade de Mannheim. Foi então continuado pelo Departamento Alemão da Universidade de Heidelberg, Presidente do Prof. Kühlmann, e concluído em 2004. De 2004 a 2008, essa mesma instituição construiu uma coleção de escritos históricos e políticos em latim, principalmente da Alemanha moderna (HISTORICA & POLITICA). Agora, ele contém cerca de 60.000 páginas impressas.

Nesta seção, as imagens da página são por padrão ou apenas por uma transcrição de resumo ou índice. A partir de 2001, construímos uma coleção de referência prática (THESAURUS ERUDITIONIS) de dicionários e manuais do período 1500-1750, que serve como ambiente de leitura para os outros textos que oferecemos. Agora ele contém cerca de 100 trabalhos, totalizando mais de 85.000 páginas. Aqui também, as imagens das páginas são acompanhadas de transcrições legíveis por máquina de todo o trabalho ou apenas de seus resumos e índices. De 2006 a 2008, construímos nossa quarta coleção, CERA (= Corpus Epistolicum Recentioris Aevi).

É um pedaço de letras latinas impressas, escritas em grande parte por estudiosos alemães. Agora, oferece cerca de 90 impressões do período 1530-1770, totalizando cerca de 55.000 páginas. Nossa quinta coleção, ITALI - Renascentium Litterarum Libri Rariores, foi publicada em 2009. É oferecida pelo menos setenta edições impressas iniciais (25.500 páginas) escritas por humanistas renascentistas italianos nascidos antes de 1500. Como em outras Camena coleções, índices e índices são transcritos e todas as entradas estão em ordem para facilitar o acesso a conteúdo específico ".

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

BIBLIOGRAPHY FOR READING AND DOWNLOADING 

 

Ċ
Darcy Carvalho,
30 de set. de 2019 13:36
Ċ
Darcy Carvalho,
30 de set. de 2019 14:07
Ċ
Darcy Carvalho,
7 de out. de 2019 05:02
Ċ
Darcy Carvalho,
30 de set. de 2019 14:15
Ċ
Darcy Carvalho,
30 de set. de 2019 16:55
Comments